Ani bebek ölümü sendromu (ABÖS) 1 yaşından küçük bebeklerin bilinmeyen nedenlerle aniden ölmelerini tanımlayan bir terimdir. Ani bebek ölümü sendromu (beşik ölümü olarak da bilinir) gelişmiş ülkelerde 1-12 aylık bebekler arasında en sık görülen ölüm nedenidir.
Birkaç tıbbi araştırmada bu sendromla ilişkili biyolojik ve çevresel risk etmenlerinin belirlenmiş olmasına karşın gerçek nedenle ilgili kesin bilgi yoktur. Dünya çapında yapılan birçok çalışmada yüzükoyun (karnının üstüne) yatırılan çocukların yüksek risk altında oldukları gösterildi. Bebeklerin yatırılma pozisyonu ülkeler arasında farklılık gösteriyor; ABD deki bebekler on yıl önce çoğunlukla yüzükoyun yatırılıyordu. Daha sonra bazı ülkelerde olduğu gibi ABD de de annebabalar sağlıklı bebeklerin sırtüstü yatırılması için teşvik edilmeye başlandı.
Bir çalışmada ABD de yüzükoyun yatırılan bebeklerin oranının 1992 yılında %70 olduğu ancak 1996 yılında %24 e düştüğü saptandı. Aynı süre içinde ani bebek ölümü sendromu yaklaşık %38 azaldı. Diğer bir çalışmada düşük gelir düzeyine sahip Afrika kökenli Amerikalı annelerin bebeklerini yüzükoyun yatırma olasılığının daha fazla olduğu belirlendi. Araştırmacılara göre doğumdan sonra bebeğinin hastanede yüzükoyun yatırıldığını gören annelerin %93 ü evde de aynı pozisyonda yatırıyor.
Ani Bebek Ölümü Sendromuna İlişkin Risk Faktörleri:
Ani bebek ölümü sendromunu olasılığını artıran faktörler
- Yüzükoyun uyuyan bebekler
- Sigara dumanına maruz kalan bebekler
- Anneleri gebelik döneminde sigara içenler
- Anneleri ilk hamileliği sırasında 20 yaşından küçük olanlar
- Anneleri doğum öncesi sağlık bakımı için hiç başvurmayanlar ya da geç başvuranlar
- Erken doğan ya da düşük doğum ağırlıklı bebekler
- Kış aylarında doğanlar
- Erkek bebekler
Risk Azaltmanın Yolları:
Ani bebek ölümü sendromunu önlemenin güvenli bir yolu olmamasına karşın riski azaltabilecek önlemler şunlardır:
- Dogum öncesi bakiminizi iyi yapin hamilelik esnasinda rutin doktor kontrollerinizi aksatmayin beslenmenize dikkat edin.
- Bebeginizi mümkün oldugunca anne sütüyle besleyin.
- Çarsafi gergin ve temiz çarsaf kivrimlari da sikica kapali olsun.
- Bebekleri sırtüstü ve sert zeminde yatirin.
- Bebeğinizin odasında sigara içmeyin
- Bebeginizi karyolanin alt ucuna yatirin.
- Uykuda bebeginizin basini örtmeyin.
- Yatagina silte oyuncak vs. koymayin.
- Bebeğin altına yastık ya da battaniye gibi yumuşak malzemeler yerleştirmeyin
- Bebeği çok sıcak ortamda bulundurmayın (giydirerek örterek ya da aşırı sıcak bir odada yatırmayın)
- Rutin kontrolleri ve aşıları yaptırın olagandisi belirtiler gördügünüzde mutlaka doktora danisin.
- Hafif bir hastalıktan sonra bile bebeği birkaç gün yakından gözlemleyin
- Bebeğinizin bulunduğu odayı sık sık havalandırın.